Cukrzyca coraz większym problemem. W Polsce choruje już blisko 3,5 mln osób. Niepokojące dane także z Łódzkiego
Cukrzyca dotyka coraz większej liczby Polaków. W ciągu niespełna dekady liczba dorosłych pacjentów wzrosła o blisko 750 tysięcy. Niepokojący jest również wzrost zachorowań wśród dzieci i młodzieży. Najnowsze dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że problem jest poważny także w województwie łódzkim.
14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy. Data nie jest przypadkowa – to dzień urodzin Fredericka Bantinga, jednego z odkrywców insuliny. To dobra okazja, by przypomnieć o chorobie, która staje się jednym z największych wyzwań zdrowotnych współczesnego społeczeństwa.
Z najnowszej analizy NFZ wynika, że w 2025 roku cukrzycę odnotowano u 3,46 mln dorosłych Polaków. Dla porównania, w 2016 roku było to 2,71 mln osób. Oznacza to wzrost o 27,6 proc., czyli o blisko 748 tysięcy pacjentów.
Coraz więcej chorych, także wśród najmłodszych
Niepokój budzi nie tylko rosnąca liczba dorosłych pacjentów. Cukrzyca coraz częściej dotyczy również dzieci i młodzieży.
W 2016 roku chorobę odnotowano u 21,9 tys. osób poniżej 18. roku życia. W 2025 roku liczba ta wzrosła do 25,2 tys., czyli o 15,1 proc.
W samym 2025 roku zarejestrowano 4,1 tys. nowych rozpoznań cukrzycy wśród niepełnoletnich. W tej grupie było 2,1 tys. chłopców i 2 tys. dziewcząt. Najwięcej nowych przypadków w analizowanym okresie odnotowano w 2022 roku – aż 5,5 tys.
Najwyższe wskaźniki zachorowań dotyczą jednak osób starszych. W grupie wiekowej 75–84 lata cukrzycę odnotowano u ponad jednej trzeciej populacji.
Cukrzyca nie boli, ale może prowadzić do poważnych powikłań
Cukrzyca to choroba metaboliczna związana z podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Dochodzi do tego na skutek zaburzeń wydzielania lub działania insuliny – hormonu odpowiedzialnego za regulowanie poziomu cukru.
Problem polega na tym, że choroba, szczególnie cukrzyca typu 2, przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Nieleczona lub niewłaściwie kontrolowana prowadzi do poważnych uszkodzeń organizmu. Może powodować choroby nerek, pogorszenie wzroku, uszkodzenia nerwów oraz naczyń krwionośnych.
Szczególnie groźnym powikłaniem jest cukrzycowa choroba stóp. Szacuje się, że problem owrzodzeń stóp dotyczy lub będzie dotyczył nawet co czwartego pacjenta z cukrzycą. Co więcej, zagojenie rany nie oznacza końca problemu. Ryzyko nawrotu owrzodzenia wynosi około 40 proc. w ciągu roku i 60 proc. w ciągu trzech lat.
Dlatego tak ważna jest profilaktyka, regularne kontrole i odpowiednia pielęgnacja stóp.
Na jakie objawy zwrócić uwagę?
Cukrzyca może długo nie dawać charakterystycznych sygnałów. Warto jednak zwrócić uwagę na trzy szczególnie częste objawy:
- wielomocz – częste oddawanie moczu, również w nocy,
- wzmożone pragnienie – któremu często towarzyszy suchość w ustach,
- osłabienie i senność – uczucie zmęczenia, problemy z koncentracją.
W przypadku wystąpienia takich dolegliwości warto skonsultować się z lekarzem. Diagnostyka może obejmować oznaczenie poziomu glukozy na czczo, doustny test tolerancji glukozy (OGTT), a także badanie hemoglobiny glikowanej.
Warto pamiętać, że badania poziomu cukru powinny wykonywać nie tylko osoby, które zauważają u siebie niepokojące objawy, ale również osoby zdrowe – zgodnie z zaleceniami dotyczącymi profilaktyki.
Jednym z najważniejszych elementów zapobiegania cukrzycy typu 2 oraz kontrolowania jej przebiegu jest styl życia. Ogromne znaczenie ma regularna aktywność fizyczna i odpowiednio zbilansowana dieta.
Specjaliści zalecają przede wszystkim regularne spożywanie posiłków, ograniczenie słodyczy i produktów o wysokim indeksie glikemicznym, a także dbanie o odpowiednią kaloryczność diety.
W codziennym jadłospisie powinno znaleźć się dużo warzyw, produktów bogatych w błonnik oraz wartościowych składników odżywczych. Nie można też zapominać o odpowiednim nawodnieniu.
Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował dla osób z cukrzycą plan żywieniowy DASH Cukrzyca, dostępny na portalu diety.nfz.gov.pl. Może on stanowić pomoc w komponowaniu posiłków i wspieraniu leczenia, szczególnie cukrzycy typu 2.
Jak wygląda sytuacja w województwie łódzkim?
Z danych NFZ wynika, że w 2025 roku z poradni diabetologicznych w województwie łódzkim skorzystało 82 401 pacjentów. Aż 15 772 osoby zgłosiły się do diabetologa po raz pierwszy.
Ważną rolę w diagnostyce i leczeniu cukrzycy odgrywa również podstawowa opieka zdrowotna. W województwie łódzkim 223 poradnie POZ realizują budżet powierzony opieki koordynowanej i tzw. ścieżkę diabetologiczną.
Pacjenci korzystający z tych poradni mogą liczyć na rozszerzoną diagnostykę, konsultacje z diabetologiem, dietetykiem oraz edukatorem zdrowotnym. Ten ostatni pomaga między innymi zdobyć wiedzę na temat powikłań cukrzycy i zapobiegania owrzodzeniom stóp.
Celem opieki koordynowanej jest nie tylko rozpoznanie lub wykluczenie cukrzycy typu 2, ale również zaplanowanie leczenia i długofalowe monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.
Nie lekceważmy cukrzycy
Współczesna medycyna oferuje pacjentom coraz więcej możliwości. Dostępne są nowoczesne leki oraz systemy monitorowania glikemii, które ułatwiają kontrolowanie choroby i codzienne funkcjonowanie.
Nie zmienia to jednak faktu, że podstawą skutecznego leczenia pozostają regularne badania, monitorowanie poziomu cukru, przestrzeganie zaleceń lekarza, odpowiednia dieta i aktywność fizyczna.
Rosnąca liczba zachorowań pokazuje, że cukrzyca nie jest problemem, którego można nie zauważać. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie mogą uchronić przed poważnymi powikłaniami. Warto o tym pamiętać nie tylko 14 listopada.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, analiza „Epidemiologia rejestrowana cukrzycy w Polsce” – ezdrowie.gov.pl.
Chcesz być na bieżąco - zainstaluj naszą aplikację na swoim telefonie!
Darmowa aplikacja dostępna do ściągnięcia na Androida oraz iOS w sklepach Google Play i App Store.
